Bouw of beheer je een fintech, beurs, wallet of AI-product dat meer dan één markt raakt, dan is 2026 het jaar waarin de regelboeken geen concepten meer zijn. De EU heeft één cryptoregime en een gefaseerde AI-wet. De VS hebben een stablecoinwet maar discussiëren nog over de marktstructuur. Japan trekt crypto onder het effectenrecht en houdt de AI-regelgeving licht. China verbiedt cryptohandel en reguleert AI met gedetailleerde, snel veranderende regels.
Dit is een kaart, geen juridisch advies. Meerdere data komen uit overzichten van advocatenkantoren en vakmedia die we niet aan de officiële teksten konden toetsen, en we zeggen dat waar het ertoe doet. Controleer de actuele tekst bij je juridisch adviseur of de toezichthouder voordat je handelt.
De vier regio's in één oogopslag
De tabel vereenvoudigt. Elke rij heeft uitzonderingen, en „gemeld“ betekent dat we het alleen in secundaire bronnen vonden.
| Regio | Crypto en stablecoins | AI |
|---|---|---|
| EU | MiCA van kracht; overgangsperiodes eindigen uiterlijk 1 juli 2026; DORA voor ICT-weerbaarheid | AI-verordening gefaseerd ingevoerd; vereenvoudigingspakket volgens berichten in juni 2026 goedgekeurd |
| VS | GENIUS Act is wet (juli 2025); CLARITY Act in behandeling | Geen allesomvattende federale wet; lappendeken van staatswetten |
| Japan | Crypto schuift naar effectenachtige regels; wijzigingen voor buitenlandse stablecoins gemeld | AI Promotion Act: licht, stimulerend |
| China | Handel, beursdiensten en mining verboden; Hongkong geeft stablecoinvergunningen uit | Gedetailleerde regels: generatieve AI, etikettering, AI-gezelschap |
Europese Unie: één regelboek, veel deadlines
Crypto. MiCA is het enige EU-regime voor uitgevers van en dienstverleners in cryptoactiva. De stablecoinhoofdstukken (aan activa gerefereerde tokens en e-gelduitgiftetokens) golden vanaf 30 juni 2024 en de rest vanaf 30 december 2024. Lidstaten mochten bestaande aanbieders onder nationale regels laten doorwerken gedurende een overgangsperiode die uiterlijk op 1 juli 2026 eindigt, dus in 2026 is „wij vallen nog onder het oude regime“ geen antwoord meer. Naast MiCA eist de geldoverdrachtsverordening gegevens over afzender en ontvanger bij cryptotransfers, en DORA geldt sinds januari 2025 voor financiële instellingen en hun ICT-leveranciers.
AI. De AI-verordening trad in augustus 2024 in werking en geldt gefaseerd: verboden praktijken vanaf februari 2025, verplichtingen voor AI voor algemene doeleinden vanaf augustus 2025, en de meeste overige verplichtingen, waaronder hoogrisicosystemen, zouden vanaf augustus 2026 gelden. Een overzicht dat we bekeken meldt dat een „vereenvoudigingspakket voor de AI-verordening“ op 29 juni 2026 de definitieve goedkeuring van de wetgever kreeg en dat transparantieverplichtingen en boetebevoegdheden voor aanbieders van AI voor algemene doeleinden gelden vanaf 2 augustus 2026 (Hinshaw & Culbertson). De precieze voorwaarden van het uitstel konden we niet aan een officiële bron bevestigen, dus controleer de definitieve tekst voor jouw risicocategorie. Onze compliancegids voor de EU AI Act behandelt de structuur uitgebreider.
Verenigde Staten: een stablecoinwet, een hangend marktwetsvoorstel en een lappendeken van staten
Stablecoins. De GENIUS Act, in juli 2025 ondertekend, creëerde een federaal kader voor betaal-stablecoins: reservedekking, terugbetalingsrechten en vergunningen voor uitgevers. Bronnen die we bekeken zeggen dat voorgestelde uitvoeringsregels in maart 2026 in het Federal Register verschenen, dus verwacht dat de operationele details blijven veranderen.
Marktstructuur. De CLARITY Act, die het toezicht op digitale activa tussen SEC en CFTC zou verdelen, is in etappes opgeschoten. Een overzicht meldt goedkeuring door de bankencommissie van de Senaat op 14 mei 2026, maar we vonden geen bron die definitieve aanname bevestigt. Beschouw hem als hangend.
AI. In de bronnen die we bekeken is er nog steeds geen allesomvattende federale AI-wet. De actie zit bij de staten: een analyse telt in 2026 meer dan 200 AI-wetsvoorstellen van staten, merkt op dat Texas en Californië dit jaar belangrijke AI-wetgeving in werking lieten treden, en meldt dat SB 5 van Connecticut (de AI-verantwoordings- en transparantiewet) op 27 mei is ondertekend. Een andere telt bijna 100 chatbotspecifieke voorstellen in 34 staten. Over de stand van federale pogingen om staatswetten op AI te verdringen vonden we niets betrouwbaars; ga er niet van uit dat ze slagen.
Japan: cryptoregels in effectenstijl, AI met lichte hand
Crypto. Japan verleent beurzen al lang vergunningen onder zijn betaaldienstenwet. De richting van de hervorming is crypto meer als financieel product te behandelen, met regels voor handel met voorkennis en openbaarmaking onder de Financial Instruments and Exchange Act (FIEA). Eén bron meldt dat de FIEA-wijzigingen in april 2026 van kracht werden met een vlakke belasting van 20% op cryptowinsten, maar het percentage konden we niet uit een tweede bron bevestigen. Een andere meldt regels waarmee buitenlandse stablecoins vanaf 1 juni 2026 mogen circuleren. Beide moeten bij de toezichthouder FSA worden geverifieerd.
AI. Japans AI Promotion Act, in 2025 aangenomen, is bewust licht: hij zet een strategie- en coördinatiestructuur op en moedigt vrijwillige naleving aan in plaats van verplichtingen en boetes naar EU-model. Daardoor is Japan van de vier regio's de makkelijkste om AI in te stappen, maar sectorregels, privacywetgeving en contractuele plichten jegens Japanse klanten blijven bestaan.
China en Hongkong: verbod aan de ene kant, gedetailleerde AI-regels aan de andere
Crypto. Het verbod op cryptohandel, beursdiensten, mining en bijbehorende marketing blijft op het vasteland van China van kracht. Hongkong is de uitzondering: het kent een vergunningenregime, en één bron meldt dat de eerste vergunningen voor stablecoinuitgevers in april 2026 naar HSBC en Anchorpoint gingen. Bedien je Chinese gebruikers, win dan lokaal advies in voordat je een van beide kanten aanraakt.
AI. China reguleert AI met een stapel specifieke maatregelen: de voorlopige maatregelen voor generatieve AI-diensten uit 2023, etiketteringsregels voor door AI gegenereerde inhoud die in september 2025 van kracht werden, en volgens een overzicht voorlopige maatregelen voor antropomorfe (gezelschapsachtige) AI met ingang van 15 juli 2026. Verwacht algoritmeregistratie, verplichtingen rond inhoudsveiligheid en verplichte etikettering, praktischer dan de risicogebaseerde aanpak van de EU.
Wat je ermee moet doen
1. Bouw volgens de strengste regel waarmee je te maken hebt. Voor de meeste teams is dat de EU: logging, menselijk toezicht, datagovernance en incidentmelding zijn bijna overal herbruikbaar.
2. Breng vergunningen per markt in kaart, niet per bedrijf. Een crypto- of betaalproduct kan in elk rechtsgebied een andere vergunning nodig hebben, en de overgangsperiodes lopen af.
3. Houd een controleerbaar overzicht van AI-beslissingen bij. Modelversies, trainingsdatabronnen, evaluatieresultaten en logs van menselijk ingrijpen beantwoorden de meeste vragen van toezichthouders en klanten.
4. Volg de hangende zaken. CLARITY, mogelijke verdringing van staatswetten op AI in de VS en de voorwaarden van het EU-uitstel kunnen je plan elk veranderen. Controleer maandelijks, niet eenmalig.
Wil je hulp bij het in kaart brengen voor een fintech of beurs, praat met ons team of bekijk onze diensten.
Veelgestelde vragen
Is crypto legaal in de EU, de VS, Japan en China?
Crypto is legaal en gereguleerd in de EU (onder MiCA), de VS (via een mix van federale en staatsregels, plus de GENIUS Act voor betaal-stablecoins) en Japan (onder effecten- en betaaldienstenrecht). Het vasteland van China verbiedt cryptohandel, beursdiensten en mining, al heeft Hongkong een eigen vergunningenregime.
Wat is MiCA en wanneer geldt het volledig?
MiCA is de EU-verordening over markten in cryptoactiva. De stablecoinregels golden vanaf 30 juni 2024 en de rest vanaf 30 december 2024. Overgangsperiodes voor bestaande aanbieders konden, afhankelijk van de lidstaat, uiterlijk tot 1 juli 2026 lopen.
Hebben de VS een federale AI-wet?
Volgens de bronnen die we bekeken geen allesomvattende. In plaats daarvan groeit een reeks staatswetten, met Texas, Californië en Connecticut onder de genoemde, plus sectorregels. Controleer vóór de lancering je staat en je sector.
Wat moet een wereldwijde fintech eerst doen?
In kaart brengen welke vergunningen en AI-verplichtingen per markt gelden, één controlekader bouwen op de strengste norm waar je aan moet voldoen, en een controleerbaar overzicht van model- en datakeuzes bijhouden.